Pierwszy dom modlitwy (niem. Bethaus) powstał w miejscu dzisiejszego zboru z inicjatywy
właściciela Letnicy, Hansa Ernsta von Diebitsch. Dnia 5 stycznia 1743 roku uzyskał on od
króla Pruskiego Fryderyka II zgodę na budowę świątyni, którą ukończono jeszcze w tym
samym roku. Ze względu na zły stan techniczny budynek został zamknięty dla wiernych w
1817 roku.
Dwa lata później wzniesiono od podstaw istniejący do dziś kościół ewangelicki. Prace
budowlane zakończono 20 listopada 1819 roku, natomiast uroczysta konsekracja odbyła się 5
grudnia tego samego roku. Koszt budowy wyniósł 1985 talarów. Środki na realizację
inwestycji pochodziły z kasy kościelnej, gminy Letnica oraz od właściciela dóbr letnickich i
patrona świątyni, Ernsta Friedricha Wilhelma von Knobelsdorff.
Nowy zbór otrzymał formę późnoklasycystyczną. Wzniesiono go na planie prostokąta, bez
wyodrębnionego w bryle prezbiterium i wieży. Budowla została wykonana z cegły,
otynkowana i przykryta dwuspadowym dachem.
Wnętrze kościoła otaczały z trzech stron jednokondygnacyjne empory wsparte na słupach.
Prowadziły do nich schody usytuowane przy wejściach bocznych. Po stronie wschodniej
znajdowała się zakrystia, przed którą, od strony nawy, umieszczono okazały ołtarz.
Około 1930 roku od zachodu dobudowano wieżę w stylu neoklasycystycznym. W jej wnętrzu
umieszczono dwa dzwony oraz zegar.
Po zakończeniu II wojny światowej świątynia była użytkowana przez wiernych Kościoła
rzymskokatolickiego do połowy lat 60. XX wieku. Następnie ówczesne władze odebrały
obiekt parafii i przekazały go w użytkowanie Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu.
Budynek przekształcono w magazyn, co doprowadziło do jego największej degradacji.
W latach 90. XX wieku dawny zbór przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Przez kolejne lata nieużytkowany obiekt stopniowo popadał w ruinę. Obecnie jest własnością
Gminy Świdnica.
Ze względu na bardzo dobre warunki akustyczne oraz wyjątkową atmosferę dawna świątynia
stała się miejscem interesujących przedsięwzięć kulturalnych, takich jak koncerty, spektakle
teatralne czy plenery malarskie. W 2010 roku, dzięki środkom pozyskanym z funduszy Unii
Europejskiej, przeprowadzono kompleksowe prace modernizacyjne. Wykonano między
innymi nowe pokrycie dachowe oraz remont elewacji. W trakcie prowadzonych robót odkryto
oryginalną posadzkę ceramiczną z płytek i cegły, zachowaną w historycznym układzie
tworzącym motyw krzyża.
Dawny zbór ewangelicki w Letnicy jest dziś jednym z najcenniejszych przykładów wiejskiej
architektury protestanckiej w regionie. Dzięki połączeniu wartości historycznych,
architektonicznych i akustycznych pełni funkcję wyjątkowej przestrzeni dla wydarzeń
kulturalnych i artystycznych.
Das erste Bethaus entstand an der Stelle der heutigen Kirche auf Initiative des Gutsherrn von
Letnica, Hans Ernst von Diebitsch. Am 5. Januar 1743 erhielt er von Frederick II of Prussia
die Genehmigung zum Bau eines Gotteshauses, das noch im selben Jahr fertiggestellt wurde.
Aufgrund seines schlechten baulichen Zustands wurde das Gebäude im Jahr 1817 für die
Gläubigen geschlossen.
Zwei Jahre später wurde die bis heute bestehende evangelische Kirche vollständig neu
errichtet. Die Bauarbeiten wurden am 20. November 1819 abgeschlossen, die feierliche
Weihe fand am 5. Dezember desselben Jahres statt. Die Baukosten beliefen sich auf 1.985
Taler. Finanziert wurde das Vorhaben durch die Kirchenkasse, die Gemeinde Letnica sowie
den Besitzer des Gutes Letnica und Patron der Kirche, Ernst Friedrich Wilhelm von
Knobelsdorff.
Der Neubau wurde im spätklassizistischen Stil errichtet. Das Gebäude hat einen rechteckigen
Grundriss, ohne baulich abgesetzten Chorraum und ohne Turm. Die Kirche wurde aus Ziegeln
gemauert, verputzt und mit einem Satteldach versehen.
Das Kircheninnere war auf drei Seiten von eingeschossigen Emporen umgeben, die auf
Stützen ruhten. Zu den Emporen führten Treppen an den Seiteneingängen. An der Ostseite
befand sich die Sakristei, vor der – zur Schiffsseite hin – ein repräsentativer Altar aufgestellt
war.
Um das Jahr 1930 wurde an der Westseite ein Turm im neoklassizistischen Stil angebaut. In
seinem Inneren befanden sich zwei Glocken sowie eine Uhr.
Nach dem Zweiten Weltkrieg wurde die Kirche bis Mitte der 1960er Jahre von den Gläubigen
der römisch-katholischen Kirche genutzt. Anschließend entzog die damalige Staatsverwaltung
der Pfarrei das Gebäude und übergab es einem Staatlichen Landwirtschaftsbetrieb (PGR). Die
Kirche wurde zu einem Lagerhaus umfunktioniert, wodurch sie die schwersten Schäden ihrer
Geschichte erlitt.
In den 1990er Jahren ging das Gebäude in den Besitz der Agentur für landwirtschaftliches
Staatseigentum über. In den folgenden Jahren blieb es ungenutzt und verfiel zunehmend.
Heute gehört es der Gmina Świdnica.
Dank ihrer hervorragenden Akustik und ihrer besonderen Atmosphäre ist die ehemalige
Kirche heute ein Ort zahlreicher kultureller Veranstaltungen, darunter Konzerte,
Theateraufführungen und Malerpleinairs. Im Jahr 2010 konnten mit Fördermitteln der
Europäischen Union umfassende Sanierungsarbeiten durchgeführt werden. Dabei wurden
unter anderem die Dacheindeckung erneuert und die Fassade restauriert. Während der
Arbeiten entdeckte man den originalen keramischen Fußboden aus Fliesen und Ziegeln, der in
seiner historischen Anordnung erhalten geblieben ist und ein Kreuzmotiv bildet.
Die ehemalige evangelische Kirche in Letnica zählt heute zu den wertvollsten Beispielen
ländlicher protestantischer Sakralarchitektur der Region. Durch die Verbindung von
historischem, architektonischem und kulturellem Wert stellt sie einen außergewöhnlichen Ort
für kulturelle und künstlerische Veranstaltungen dar.